İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi Geomatik Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Ege Denizi'ndeki Helen Yayı üzerinde meydana gelebilecek büyük bir depremin Türkiye'de oluşturabileceği etkileri geliştirdikleri otomatik hasar belirleme yazılımıyla araştırdı. Fay sisteminin tamamen kırılması senaryosunu inceleyen Kutoğlu, yaşanabilecek depremin etki alanının Ege Bölgesi'yle sınırlı kalmayacağını belirtti.

Helen Yayı 8 ve Üzeri Deprem Üretebilir
Helen Yayı'nın deniz içerisinde yer alan büyük bir dalma batma zonu olduğunu anlatan Kutoğlu, Japonya açıklarındaki benzer fay sistemleri gibi 8'in üzerinde büyüklüğe sahip deprem ve tsunami üretme potansiyeli bulunduğunu ifade etti. Literatürde böyle bir çalışmaya rastlamadıklarını belirten Kutoğlu, geliştirdikleri yazılımla fayın kırılması durumunda ülke genelindeki olası etkileri modellediklerini söyledi.
Çalışmada elde ettikleri sonuçları değerlendiren Kutoğlu, bu fay bütünüyle kırıldığı takdirde sekizden daha büyük bir deprem üretme potansiyeli olduğunu, bu olay meydana geldiği takdirde ülkenin hemen hemen tamamında bu depremin az veya çok hissedilmesinin söz konusu olacağını kaydetti. Depremin oluşturabileceği kuvvetin en yüksek düzeyinin yer çekimi kuvvetinin beşte biri kadar olacağını ifade eden Kutoğlu, bu seviyedeki sarsıntının çok zayıf ve kötü durumdaki binalarda hasara yol açabileceğini bildirdi.
Zayıf Zeminler ve Tsunami Riski
Hazırladıkları haritada en yüksek sarsıntı etkisinin ve hasar riskinin kırmızı renkle gösterilen alanlarda toplandığını anlatan Kutoğlu, bu bölgelerin ağırlıklı olarak Ege'de bulunduğunu, Marmara ve İç Anadolu'ya kadar uzandığını vurguladı. Konya Havzası'nın da bu alanlar arasında yer aldığını söyleyen Kutoğlu, söz konusu bölgelerin ortak özelliğinin ovalar ve çöküntü alanlarından oluşan zayıf zeminler olduğunu ifade etti. Kutoğlu, kentsel dönüşüm çalışmalarında bu zemin özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini belirterek, önceliğin haritada kırmızı ile görülen alanlara verilmesi gerektiğini kaydetti.
Helen Yayı'nın kırılması sonrasında tsunami oluşması ihtimalini de değerlendiren Kutoğlu, Dünya Tsunami Merkezi'nin hesaplamalarına göre Ege kıyılarında 1 ila 2 metre arasında tsunami yüksekliği görülebileceğini ifade etti. Kıyı eğiminin çok düşük olduğu bölgelerde deniz suyunun 25 ila 30 metre kadar iç kesimlere ilerleyebileceğini dile getiren Kutoğlu, bunun büyük ölümlü bir hasara yol açabilecek büyüklükte bir tsunami olmadığını sözlerine ekledi.
Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme
Yer bilimleri literatüründe dalma-batma zonları, dünyadaki en büyük megathrust depremlerin ve tsunamilerin kaynağı olarak biliniyor. Ege Denizi ve Akdeniz havzasını etkileyen Helen Yayı, geçmiş jeolojik dönemlerde de büyük sismik hareketlere ev sahipliği yapmış kritik bir tektonik yapıdır. Bu tür modelleme çalışmaları, bölgesel afet risklerinin önceden tespiti ve kentsel planlama süreçlerinde stratejik bir altlık oluşturması açısından önem taşımaktadır.




Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır. IP adresiniz kaydedilmektedir.