İhlas Haber Ajansı (İHA) finans servisinin derlediği verilere göre, Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) ekim ayında üretici ve market fiyatlarında yaşanan değişimler ile tarımsal girdi maliyetlerine ilişkin kapsamlı raporunu kamuoyuyla paylaştı. Rapora göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 999,2 oranla limonda görüldü.

Limondaki bu farkı yüzde 333,6 ile kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile iç fındık izledi. Üreticideki fiyatına kıyasla limon markette 11 kat, kuru incir 4,3 kat, havuç 3,8 kat, elma ve iç fındık ise 3,3 kat daha pahalıya satıldı. Üreticide 135 lira olan kuru incirin market fiyatı 585 lira 41 kuruşa, 12 lira 50 kuruş olan havucun 47 lira 84 kuruşa, 21 lira 66 kuruş olan elmanın 72 lira 17 kuruşa ve 350 lira olan iç fındığın ise bin 164 lira 77 kuruşa yükseldiği tespit edildi.

Markette Ve Üreticide Fiyatı Değişen Ürünler

Ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise düşüş kaydedildi. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan takip etti. Buna karşın markette fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 16,5 ile limon oldu. Üretici tarafında ise 28 ürünün 15’inde fiyat artışı, 9’unda düşüş görüldü, 4 üründe ise değişim yaşanmadı. Üreticide en yüksek artış yüzde 76,1 ile domateslerde gerçekleşirken, en büyük düşüş yüzde 44,3 ile yine limondaluk kayıtlara geçti.

TZOB raporunda, zeytinyağı fiyatlarındaki düşüşün yeni hasat döneminin başlaması, zeytin rekoltesinin yüksek olması ve stoklarla birlikte arzın artmasından kaynaklandığı belirtildi. Limonda erkenci çeşitlerin hasadının devam etmesi arzı artırarak fiyatları düşürürken, patateste hasat döneminin sonuna gelinmesi ve depolardaki ürün fazlasının düşük fiyatla piyasaya sunulması üretici fiyatlarını geriletti. Domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabakta görülen artışların ise tarla üretiminden sera üretimine geçiş sürecinden kaynaklandığı ifade edildi.

Gübre, Yem Ve Enerji Maliyetleri Arttı

TZOB verilerine göre, ekim ayında gübre fiyatlarında bir önceki aya kıyasla artış görüldü. ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2, amonyum sülfat gübresi yüzde 0,3 oranında zamlandı. Yıllık bazda ise amonyum nitrat gübresi yüzde 67,7, amonyum sülfat gübresi yüzde 56,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 42,3, DAP gübresi yüzde 39,7 ve ÜRE gübresi yüzde 18,3 oranında arttı.

Ekim ayında bir önceki aya göre süt yemi yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 yükselirken; yıllık bazda süt yemi fiyatlarında yüzde 38,9, besi yemi fiyatlarında yüzde 38,6 artış kaydedildi. Ayrıca elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarının yüzde 27,7 arttığı, mazot fiyatının ise ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 3,5, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 73,4 oranında yükseldiği bildirildi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), her ay yürüttüğü bu düzenli raporlama çalışmalarıyla tarım sektöründeki maliyet artışlarını, arz-talep dengesizliklerini ve üretici ile nihai tüketici arasındaki fiyat makasını kamuoyuna duyurmaktadır. Bu veriler, gıda enflasyonunun seyrini izlemek ve tarımsal planlama politikalarına veri sağlamak açısından kritik bir gösterge niteliği taşımaktadır.