İhlas Haber Ajansı (İHA) Karabük muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, UNESCO Dünya Miras Listesi’nde bulunan Safranbolu ilçesindeki 230 yıllık Demirciler Çarşısı’nda yeni çırakların yetişmemesi, geleneksel demircilik sanatının geleceğini tehlikeye atıyor.

Sadrazam İzzet Mehmet Paşa tarafından 1796 yılında Akçasu Deresi kıyısında kurulan çarşı, sıcak ve soğuk demircilik ürünleriyle tarihi dokusunu koruyarak faaliyetlerini sürdürmeye devam ediyor. Geçmiş dönemlerde tarım aletleri ve kilitlerin üretildiği merkezde, günümüzde bu sanatı devam ettiren yalnızca 4 ustanın kalması endişeleri artırıyor. Tarihi dükkanlar, çırak bulunamaması ve mesleğin unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kalması nedeniyle hediyelik eşya mağazalarına dönüşüyor.

Osmanlı Kilitçiliği Yaşatılmaya Çalışılıyor

UNESCO tescilli kilit ustası Hüseyin Özdemir, geçmişte her meslek grubunun kendine ait arastası bulunduğunu, zaman içinde bunların çoğunun işlevini yitirdiğini belirtti. Fabrikasyon üretimin yaygınlaşmasıyla gerileyen geleneksel demircilik, Safranbolu'nun UNESCO listesine girmesiyle birlikte ev restorasyonlarında yeniden ihtiyaç duyulan bir alan haline geldi.

Tarihi yapıların kapı kilitleri, tokmakları ve menteşelerini geçmişteki tekniklerle üretmeye devam ettiklerini aktaran Özdemir, mesleğin dededen toruna aktarıldığını ifade etti.

Sıcak Demirin Geleceği Soğuk Oldu

Mesleğin kaybolmaya yüz tutan alanlar arasında yer aldığını belirten Özdemir, gençlerin bu zanaata ilgi göstermediğini vurgulayarak, "Şuanda sıcak demirin geleceği soğuk oldu. Gençlerin bu tür mesleklere ilgi göstermemesi bu mesleğin sonuna getiriyor" dedi.

Çarşının en genç ustası olan 30 yaşındaki Cihan Ünal ise 15 yaşından beri bu alanda çalıştığını ve Türkiye'nin en genç kilit ustalarından biri olduğunu belirtti. Çarşıdaki ustaların 50 ila 60 yaşlarında olduğunu ifade eden Ünal, kendisinden sonra bu zanaatı devam ettirecek kişilerin yetişmesini temenni ettiğini kaydetti. Ünal, yürüttüğü çalışmalar dolayısıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından somut olmayan kültürel miras taşıyıcısı kartına layık görüldü.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Geleneksel zanaatların yaşatılması, yerel kültürel mirasın korunması açısından büyük önem taşımaktadır. UNESCO listesindeki tarihi alanlarda sürdürülen zanaatkarlık faaliyetleri, restorasyon süreçlerinde özgün malzemenin kullanılmasını ve kültürel sürekliliğin sağlanmasını desteklemektedir.