Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) tarafından paylaşılan 7 Ağustos 1933 tarihli arşiv belgesinde, Doğu Karadeniz ve Erzurum bölgesinde araştırma yapan yabancı botanikçilerin faaliyetlerinin detayları gün yüzüne çıktı. İhlas Haber Ajansı (İHA) kaynaklarından alınan bilgilere göre, MİT'in resmi internet sitesindeki Özel Koleksiyon bölümünde yayımlanan rapor, öncül kurum olan Millî Emniyet Hizmeti Riyâseti'ne Erzurum B Amirliği tarafından gönderildi.
Erzurum ve Doğu Karadeniz Güzergâhı Takip Altındaydı
Belgelerde özellikle Trabzon ile Gümüşhane güzergâhı ve Zigana Dağı çevresinde inceleme yürüten yabancı araştırmacılara dikkat çekildi. 1930 yılında bölgeye gelen iki yabancı botanikçiye yerel görevlilerin eşlik ettiği ancak araştırmacıların yüksek temposuna ayak uyduramadıkları belirtildi. Raporda yer alan bilgilere göre araştırmacılar günde otuz kilometre yürüyerek dağ tırmanışları gerçekleştirdi ve görevliler bir süre sonra geri dönmek zorunda kaldı.
Zigana'daki Araştırmalar İçin Uzman Denetimi Önerisi
Yabancıların faaliyetlerine yönelik gözetim faaliyetlerinin yüzeysel kaldığı tespiti yapılan raporda, Zigana bölgesinde aylarca araştırma yapan iki İngiliz uyruklu kişinin çalışmalarının ilgili bakanlıklarca görevlendirilecek uzmanlar aracılığıyla denetlenmesi tavsiye edildi. Ayrıca ilgili kurumların ellerindeki bilgileri istihbarat servisiyle paylaşması gerektiği vurgulandı.
Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme
Erken Cumhuriyet döneminde çıkarılan seyahat ve araştırma izinleri, özellikle sınır bölgeleri ile stratejik güzergâhlarda devletin güvenlik ve istihbarat birimleri tarafından titizlikle takip edilmekteydi. Bu tür arşiv belgeleri, o dönemde yabancı bilim insanı veya seyyah kisvesi altında yürütülen faaliyetlerin merkezi yönetim tarafından nasıl izlendiğine ışık tutmaktadır.
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır. IP adresiniz kaydedilmektedir.