İhlas Haber Ajansı (İHA) Manisa muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Manisa’nın Demirci ilçesinde dağlarda kendiliğinden yetişen çitlembik, kırsal mahallelerde yaşayan kadınların önemli gelir kaynaklarından biri haline geldi. Her yıl yaklaşık 450 ton toplanan bu ürün, yıkama ve kurutma aşamalarından geçtikten sonra İstanbul, Ankara, Gaziantep ve Bursa’daki ilaç ve kozmetik firmalarına alıcı buluyor.

Zorlu Arazi Şartlarında İmece Usulü Hasat

Demirci ilçe merkezinin yanı sıra Rahmanlar, Kulalar, Sevinçler, Esenyurt, Mezitler, Boyacık ve Kerpiçlik başta olmak üzere yaklaşık 40 mahallede çitlembik hasadı gerçekleştiriliyor. Sabahın erken saatlerinde kovalarıyla yola çıkan kadınlar, dik yamaçlarda topladıkları çitlembikleri çuvallarla evlerine taşıyor.

Yapraklarından ve kırmızı tanelerinden ayrılması amacıyla su dolu kazanlarda yıkanan ürünler, ardından güneşe serilerek kurumaya bırakılıyor. İşlemden geçirilen çitlembiğin bir kısmı kavrularak çerez niyetine tüketilirken, bir kısmı da yağının çıkarılması ve sanayide ham madde olarak değerlendirilmesi için satılıyor.

Yıllardır Süren Bir Geçim Kaynağı

Çocukluğundan bu yana dağlarda çitlembik topladığını anlatan 78 yaşındaki çiftçi Zeynep Sönmez, geçmişte ailesiyle birlikte topladıkları ürünlerin yağını çıkararak kendi ihtiyaçları için kullandıklarını belirtti.

Sönmez, geçmişte yaşananları ve bugünkü süreci şu sözlerle aktardı: "Biz çocukluğumdan beri annemle, yengemle dağlara giderdik. Sıyırır getirirdik. Çöplerini yıkayıp kurutur, öğüterek yağını çıkartırdık. Ekim ayı girmeden yetişmeye başlıyor. Yeşilini toplayıp eve getiriyoruz. Kazanı suyla doldurup, üstüne çıkanları alıyoruz. Altın yeşilini süzüp çuvala koyuyoruz, serip kurutup satıyoruz. Eskiden yağını çıkartıp kendimiz yiyorduk, şimdi her şey bol olduğu için kendimiz yemeyip satıyoruz."

Şifa Niyetine Tüketiliyor

Rahmanlar Mahallesi sakinlerinden Havana Sönmez ise çitlembik toplamanın kadınlar için önemli bir gelir kapısı olduğunu vurguladı. Sonbahar mevsimiyle birlikte kadınların imece usulü dağlara çıktığını anlatan Sönmez, ürünün kurutulduktan sonra satışa sunulduğunu veya yağının çıkarıldığını kaydetti.

Çitlembiğin yörede farklı şekillerde değerlendirildiğini ifade eden Sönmez, "Kurutup çerez olarak da yiyoruz, yağını çıkartıp ekmek kızartarak yemeklere katıyoruz. Yakmadan yenirse şifa niyetine tüketiliyor. Astıma yararlı olduğu, mide rahatsızlıklarına iyi geldiği ve hazımsızlığı giderdiği söyleniyor" dedi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Çitlembik, sakızgiller familyasından gelen ve Türkiye'nin kırsal bölgelerinde kendiliğinden yetişen ağaç türlerinin meyvesidir. Geleneksel tarım ve kırsal kalkınma faaliyetleri kapsamında kadın kooperatifleri ile imece usulü yürütülen bu tür toplama faaliyetleri, yerel halk için önemli bir ek ekonomik gelir oluştururken bitkisel ham madde tedarik zincirine de katkı sunmaktadır.