İhlas Haber Ajansı (İHA) Yozgat muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Yozgat’ın Yerköy ilçesinde 11. sınıf öğrencisi tarafından afet anlarında iletişim ve koordinasyonu güçlendirmek amacıyla geliştirilen "Derman" projesi, COP31 içerisindeki Yeşil Alanda bulunan İklim Okulu’nda ziyaretçilerin beğenisine sunuldu.

Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) sürerken, Türkiye genelinde okulların ara tatile girmesiyle birlikte COP31 alanındaki Yeşil Alana öğrenciler ve aileleri yoğun ilgi gösterdi. Ziyaretçilerin en çok ilgi gösterdiği yerlerin başında Milli Eğitim Bakanlığı ve Çevre Bakanlığı’nın ortak projesi olan İklim Okulu yer aldı.

Üç Kademeli Kurtarma Teknolojisi

İklim okulunda öğrencilerin en çok dikkatini çeken çalışmalar arasında, Yerköy Rabia Koyunbaşoğlu Anadolu Lisesi 11. sınıf öğrencisi Efendi Açıkgöz tarafından tasarlanan Derman İHYA ve NİDA projeleri öne çıktı. Telefon şebekelerinin çöktüğü enkaz alanlarında özel radyo dalgaları ile tonlarca molozu aşarak kesintisiz iletişim imkanı sunan Derman, 3 kademeli kurtarma ve iletişim teknolojisiyle donatıldı.

Sistem, afetzedeyle doğrudan sesli ve fiziksel temasın yanı sıra enkaz altındaki vatandaşın kolundaki akıllı saat ve bileklikle radyo dalgaları üzerinden eşleşerek nabız, canlılık hareketi ve derinlik verilerine ulaşabiliyor. Ayrıca cep telefonlarının yaydığı wi-fi sinyallerini yakalayarak kurtarma ekiplerine afetzedenin yeri, derinliği ve sağlık durumu hakkında bilgiler iletiyor. Cihaz üzerinde bulunan zehirli gaz ve sıcaklık dedektörü ile ani ısı yükselmelerini ölçerek ekiplerin can güvenliğini sağlamayı da hedefliyor.

Uluslararası Zirvede İlk Kez Görücüye Çıktı

Projenin geliştiricisi Efendi Açıkgöz, arama-kurtarma çalışmalarına destek sağlamak amacıyla bu sistemi tasarladığını belirterek, "Deprem alanında şebeke ve internet erişimi olmadığı için enkaz altındakilerle haberleşemiyoruz. Tasarladığımız araç kendi radyo frekansını yayarak haberleşmemizi sağlıyor" dedi. İkinci araç olan Derman İHYA’yı ilk kez COP31 alanında sergilediklerini belirten Açıkgöz, 6 Şubat depremlerinden ilham aldığını ifade etti.

Proje Danışmanı Duygu Çiftçi ise insansız afet kurtarma ve haberleşme aracının yerli ve milli teknoloji vizyonuyla kısıtlı imkanlarla geliştirildiğini vurgulayarak, resmi davetle COP31 gibi uluslararası bir platformda yer almaktan duydukları memnuniyeti dile getirdi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Afet anlarında iletişim altyapısının çökmesi, arama-kurtarma faaliyetlerindeki en büyük teknik engellerin başında gelmektedir. Özellikle yerel şebekelerden bağımsız olarak çalışan radyo frekansı tabanlı özel sistemler ve hayati verileri uzaktan aktarabilen teknolojiler, enkaz altındaki vatandaşların hayatta kalma sürelerini doğrudan artırma potansiyeline sahiptir.