İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, genetik miras yoluyla aktarılan ve her beş kişiden birinde yüksek oranlarda görülen lipoprotein (a), damar sertliği ve inme riskini ciddi biçimde artırıyor. Uzmanlar bu genetik risk faktörüne karşı dikkatli olunması gerektiği konusunda uyarılarda bulundu.

Dünya genelinde ölüm nedenleri arasında ikinci, engelliliğe yol açan hastalıklar arasında ise üçüncü sırada bulunan inme, kalıcı sakatlıklar bırakabiliyor. Bilimsel araştırmalar, kanda kolesterol taşıyan ve pıhtılaşmayı tetikleyerek damar tıkanıklığını hızlandıran lipoprotein (a) partikülünün neredeyse tamamen genetik olduğunu ve diyet ya da egzersizle kolayca düşürülemediğini gösteriyor.

Gizli Kalmış Kritik Risk Faktörü

Memorial Antalya Hastanesi Girişimsel Nöroloji Bölümü’nden Uzm. Dr. Elif Sarıönder Gencer, 29 Ekim Dünya İnme Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada, inmenin sessiz bir ihmalin sonucu olarak ortaya çıktığını belirtti. Gencer, Lp(a) düzeyinin genetik olduğunu vurgulayarak, ideal kilosunda ve sigara içmeyen sağlıklı bireylerde bile yüksek seviyelerin genç yaşta damar sertliğine zemin hazırlayabileceğini ifade etti. Yetişkinlerin basit bir kan tahliliyle bu değeri ölçtürmesi hayati önem taşıyor.

İnme Riskini Azaltmak İçin Alınabilecek Önlemler

Uzmanlar, yüksek kardiyovasküler risk taşıyan kişilerin en az bir kez Lp(a) ölçümü yaptırmasını öneriyor. Değer ömür boyu stabil kalırken, doğrudan düşüren onaylı ilaçların sınırlı olması nedeniyle diğer risk faktörlerinin kontrol altında tutulması gerekiyor. Akdeniz tipi beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sigaranın bırakılması ve stres yönetimi genel damar sağlığını korumaya yardımcı oluyor.

Acil Müdahale ve Belirtiler Hayat Kurtarıyor

Beyinde kan akışının durduğu anlarda milyonlarca sinir hücresinin öldüğünü belirten uzmanlar, yüzde asimetri, kolda veya bacakta güçsüzlük ve konuşma bozukluğu gibi belirtilerin aniden ortaya çıkması durumunda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi'nin aranması gerektiğini vurguluyor. Akut kriz sonrası ise çok disiplinli bir rehabilitasyon süreci gerekiyo.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Lipoprotein (a), kardiyovasküler tıp alanında bağımsız ve değiştirilemeyen bir genetik risk faktörü olarak kabul edilmektedir. Konvansiyonel lipid düşürücü tedavilerden büyük ölçüde etkilenmemesi, bu belirteci aterosklerotik vasküler hastalıklar ve iskemik inme patogenezinde kritik bir hedef haline getirmektedir.