İhlas Haber Ajansı (İHA) Kütahya muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Kütahya Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Aycan Acet, sonbahar mevsimiyle birlikte doğada mantarların çoğalması üzerine vatandaşları mantar zehirlenmelerine karşı uyardı. Zehirli mantarların ölümcül sonuçlara yol açabileceğini belirten Acet, bazı zehirlenmelerde belirtilerin günler, hatta haftalar sonra ortaya çıkabildiğini söyledi. Acet, yakın zamanda sosyal medyada fotoğrafını gördüğü mantarı toplayarak tüketen bir vatandaşın böbreklerinde diyaliz gerektirecek düzeyde hasar meydana geldiğini de açıkladı.

Sonbaharda yağışların artması, nem oranının yükselmesi ve havanın ılık seyretmesiyle birlikte doğada mantarların yetişmesi için uygun şartlar oluşuyor. Özellikle kırsal bölgelerde vatandaşların doğadan mantar toplama alışkanlığının devam etmesi, zehirlenme vakaları açısından risk oluşturuyor. Dr. Öğretim Üyesi Aycan Acet, zehirli mantarların yenilebilir türlere çok benzediğini ve bu mantarların uzman olmayan kişiler tarafından ayırt edilmesinin neredeyse imkânsız olduğunu belirterek, doğadan toplanan mantarların tüketilmemesi gerektiğini vurguladı.

Belirtiler ve Yanıltıcı Süreç

Mantar zehirlenmelerinde görülen şikâyetlerin tüketilen türe göre değişiklik gösterdiğini ifade eden Acet, en sık karşılaşılan ilk belirtilerin mide ve bağırsak sistemiyle ilgili olduğunu kaydetti. Bulantı, kusma, karın ağrısı ve ishal en yaygın şikâyetler arasında yer alırken; bazı türler baş dönmesi, sersemlik, bilinç bulanıklığı ve halüsinasyonlara da yol açabiliyor. Zehirlenmelerde belirtilerin ortaya çıkış süresinin de önemli olduğuna işaret eden Acet, bazı ölümcül türlerde şikâyetlerin 6 ila 24 saat sonra başladığını, böbreklere zarar veren bazı türlerde ise belirtilerin birkaç gün, hatta birkaç hafta sonra görülebildiğini belirtti.

Bazı mantar zehirlenmelerinde hastaların ilk kusma ve ishal döneminin ardından 1 ila 2 gün boyunca kendilerini iyi hissedebildiğini belirten Dr. Acet, bu durumun ciddi bir yanılgıya neden olabileceğini söyledi. Acet, bu aldatıcı düzelme döneminde hasta ve yakınlarının tehlikenin geçtiğini sandığını, oysa karaciğer hasarının sessizce ilerlediğini ifade etti. Bu nedenle mantar yedikten sonra ilk belirtilerin hafiflemesinin zehirlenmenin sona erdiği şeklinde değerlendirilmemesi gerektiği uyarısında bulundu.

Karaciğer Yetmezliği ve Sosyal Medya Tehlikesi

Mantar zehirlenmelerinin bazı durumlarda hayati tehlike oluşturduğunu ve ölümlerin genellikle akut karaciğer yetmezliği, buna eşlik eden böbrek yetmezliği ile kanama bozukluklarından kaynaklandığını aktaran Acet, bazı hastaların hayatta kalabilmesi için karaciğer nakline ihtiyaç duyabildiğini kaydetti. Mantarların fotoğraflarına bakılarak yenilebilir olup olmadığını anlamanın yanlış olduğunu belirten Acet, sosyal medyada gördüğü mantarı toplayarak tüketen bir vatandaşın böbreklerinde diyaliz tedavisi gerektirecek düzeyde hasar meydana geldiğini yineledi.

Zehirlenme şüphesi durumunda zaman kaybedilmemesi gerektiğini belirten Acet, vatandaşların belirtilerin ağırlaşmasını beklemeden 112 Acil Çağrı Merkezi’ni veya 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni aramalarını istedi. Evde kusturmaya çalışmak, süt ve yoğurt tüketmek ya da bitkisel yöntemlerle tedavi aramak gibi uygulamalardan kesinlikle kaçınılması gerektiğini vurgulayan Acet, vatandaşlara özellikle sonbahar döneminde doğadan topladıkları ve türünden emin olmadıkları mantarları tüketmemeleri çağrısında bulundu.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Türkiye genelinde sonbahar aylarında yağışların artmasıyla birlikte doğadan mantar toplama alışkanlığına bağlı zehirlenme vakalarında artış görülebilmektedir. Sağlık otoriteleri, zehirli ve yenilebilir mantarların görsel olarak birbirinden ayırt edilmesinin uzmanlar için bile zor olduğuna dikkat çekmektedir. Mantar zehirlenmelerinde erken müdahale hayati önem taşırken, halk sağlığının korunması amacıyla doğadan bilinçsiz şekilde toplanan mantarların tüketilmemesi yönündeki uyarılar yasal ve tıbbi süreçlerde sürekli olarak yinelenmektedir.