İhlas Haber Ajansı (İHA) Ankara muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, 12. Uluslararası Beslenme ve Diyetetik Kongresi’nde gıda güvenliği ve toplum sağlığının korunmasına yönelik bilimsel yaklaşımlar ele alındı. Kongrenin 12’ncisi 14-17 Ekim tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilirken, Gıda Güvenliği Derneği’nin katkılarıyla düzenlenen panelde gıda güvenliğinin sağlanması ve tüketicilerin korunması açısından bilimsel verilerin kritik önemi masaya yatırıldı.

Gıda Katkı Maddeleri ve Risk Değerlendirmesi

Gazi Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı ve JECFA Uzmanlar Komitesi üyesi Prof. Dr. Bensu Karahalil, gıda katkı maddelerinin güvenilirlik değerlendirmesinde bilimsel verilerin önemine dikkat çekti. Karahalil, gıda katkı maddesi olarak kullanılacak kimyasal maddelerin standardize edilmiş toksisite testlerinden geçirildiğini belirterek, "Gıda katkı maddesi olarak kullanılacak kimyasal maddeler, standardize edilmiş toksisite testlerinden geçiriliyor. Bu testlerden elde edilen bilimsel kanıta dayalı veriler kullanılarak günlük alım miktarları hesaplanıyor" dedi. Farklı çalışmalardan elde edilen verilerin bir araya getirilmesi yaklaşımına bilimsel dilde ‘weight of evidence’ denildiğini ifade eden Karahalil, yalnızca tek bir çalışmanın sonucuna dayanarak karar vermenin doğru olmadığını vurguladı.

Uluslararası Standartların Oluşum Süreci

Codex Alimentarius Komisyonu Başkan Yardımcısı Dr. Betül Vazgeçer ise bir konunun uluslararası standarda dönüşebilmesinin risk değerlendirmesine bağlı olduğunu belirtti. Vazgeçer, uluslararası standart çalışmalarının en az 3-4 yıl, bazen 5 yıl sürdüğünü ifade ederek, "Uluslararası Codex Standartlarının hazırlanmasında tarafsız bilimsel tavsiyeler göz önünde bulunduruluyor. Bu bilimsel tavsiyeler Dünya Sağlık Örgütü ve Dünya Tarım Örgütü’nün JECFA, JMPR, JEMRA gibi tarafsız bilimsel komiteleri tarafından hazırlanıyor" diye konuştu.

Bilgi Kirliliği ve Sağlık Profesyonellerinin Rolü

Kongre Başkanı ve Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zehra Büyüktuncer Demirel, gıda ve beslenme alanındaki bilgi kirliliğiyle mücadelede diyetisyenlere büyük görev düştüğünü belirtti. Büyüktuncer Demirel, bilim süzgecinden geçmiş verilerin halka anlatılmasının kritik olduğunu vurgulayarak, tüketicilerin her söylenene değil, otoritelerce kanıtlanmış doğru bilgiye ulaşmak için sorgulayıcı olması gerektiğini kaydetti.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Gıda güvenliği, toplum sağlığının korunması ve uluslararası ticaretin standartlaştırılması süreçlerinde bilimsel risk değerlendirmeleri temel bir rol oynamaktadır. Dünya genelinde gıda standartlarının belirlenmesinde uluslararası otoritelerin yürüttüğü çok katmanlı çalışmalar, tüketici sağlığını güvence altına almayı ve küresel ticarette adil uygulamalar sağlamayı amaçlamaktadır.