İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirlerinin edindiği son dakika bilgilerine göre, Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Tıraş, Erciyes Nötrino Araştırma Grubu olarak yürüttükleri çalışmalar kapsamında savunma sanayisinin ihtiyaçlarına yönelik gama ve nötron dedektörleri geliştirdiklerini duyurdu. TÜBİTAK destekli projeyle hayata geçirilen yerli sistemin ulusal patenti onaylanırken, uluslararası patent süreci ise devam ediyor.

Erciyes Nötrino Araştırma Grubu'nun uluslararası bilimsel deneylerde yer aldığını belirten Doç. Dr. Emrah Tıraş, uzayın derinliklerindeki nükleer tepkimeler, Güneş'teki füzyon süreçleri ve süpernova patlamaları hakkında bilgi taşıyan nötrino parçacıklarını incelediklerini kaydetti. Araştırma grubunun ABD'deki Fermi Ulusal Hızlandırıcı Laboratuvarı bünyesindeki ANNIE, NOvA ve DUNE deneylerine katıldığını, ayrıca California Berkeley Üniversitesi'ndeki EOS hibrit nötrino dedektörü üzerinde çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.

Yerli Teknoloji ve Elektronik Tasarım

Uluslararası çalışmaların yanı sıra Türkiye'de radyasyon dedektörleri geliştirdiklerini aktaran Tıraş, ERNAM ve TAUM altyapılarını kullandıklarını belirtti. Geliştirdikleri ilk radyasyon dedektörü olan ikincil iyonizasyon dedektörünün elektronik kartlarını kendi laboratuvarlarında tasarladıklarını ve sisteme entegre ettiklerini kaydetti. TÜBİTAK destekli projeyle silikon tabanlı sistemler üzerinde düşük voltajda çalışan gama ve nötron dedektörleri ürettiklerini ekledi.

Savunma Sanayisinde Kritik Avantaj

Geliştirilen dedektörlerin insansız hava araçları (İHA), silahlı insansız hava araçları (SİHA) ve kargo uçaklarının uçuş sırasında maruz kaldıkları radyasyonun ölçülmesinde önemli rol oynayacağı vurgulandı. Yüksek voltajlı sistemlerin aksine 28, 30 veya 35 volt seviyelerinde çalışan silikon tabanlı MOSFET yapılarıyla (RadFET) enerji tüketiminin azaltılması hedefleniyor. Araştırma Grubu Üyesi İbrahim Koca nükleer reaktör fiziği ve simülasyon çalışmaları hakkında bilgi verirken, Dr. Merve Taş ise parçacık fiziğinde yapay zekâ uygulamaları yürüttüklerini kaydetti.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Radyasyon dedektörleri, nükleer reaktörlerden uzay araştırmalarına ve savunma sanayisine kadar geniş bir yelpazede kritik ölçüm ve güvenlik görevleri üstlenmektedir. Düşük voltajla çalışan yarı iletken tabanlı dedektör teknolojileri, özellikle mobil ve hava araçlarında enerji verimliliği sağlayarak stratejik bir öneme sahip bulunmaktadır.