İhlas Haber Ajansı (İHA) Kayseri muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Fizik Bölümü Nükleer Fizik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Emrah Tıraş öncülüğündeki araştırma grubu tarafından geliştirilen 1 tonluk saf su ve gadolinyum katkılı dedektör sistemi, TEKNOFEST kapsamında düzenlenen Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması'nda donanım kategorisinde birincilik ödülüne layık görüldü.

Nükleer reaktörlerden yayılan antinötrinoların tespit edilmesi ve reaktör güvenliğinin sürekli izlenmesi amacıyla tasarlanan taşınabilir sistemin, gelecekte Türkiye'de kurulması planlanan küçük modüler reaktörlerde de aktif olarak kullanılabileceği bildirildi.

Uluslararası Deneyim ve TEKNOFEST Başarısı

Doç. Dr. Emrah Tıraş, yaklaşık 6 yıl önce ABD'den üniversiteye döndükten sonra Erciyes Nötrino Araştırma Grubu'nu kurduklarını belirtti. Grubun ABD'deki Fermilab, Kaliforniya ve CERN'deki deneylerde aktif olarak yer aldığını ifade eden Tıraş, nötrino fiziği ile nükleer teknolojilerde kullanılabilecek dedektörler üzerine çalıştıklarını aktardı.

TEKNOFEST kapsamındaki yarışmalara 3 takımla katıldıklarını kaydeden Tıraş, ENRG Hard takımının donanım alanında birincilik elde ettiğini, ENRG Soft ve ENRG Rednova takımlarının ise yazılım alanında finale kaldığını ifade etti.

1 Tonluk Sistem Kozmik Parçacıkları İzliyor

Geliştirilen sistemin 1 tonluk saf su içerisine gadolinyum eklenmesiyle oluşturulduğunu belirten Doç. Dr. Tıraş, temel amaçların kozmik müon parçacıklarının etkileşimlerini tespit etmek ve nötronları yakalayarak analiz etmek olduğunu kaydetti. Gadolinyumun nötron yakalama oranı en yüksek element olması nedeniyle tercih edildiğini vurgulayan Tıraş, taşınabilir tasarımla reaktörlerin istenilen yerden izlenebileceğini dile getirdi.

Araştırma grubu üyesi Nijeryalı Dr. Saleh Abubakar ise hem parçacık hem de radyasyon dedektörü üzerine çalıştıklarını, hedeflerinin nükleer reaktörlerin yanı sıra uzay ve savunma sanayisine yönelik dedektörler geliştirmek olduğunu belirtti. ERÜ Mekatronik Mühendisliği öğrencisi Murat Akar da mekanik ve elektronik altyapının kurulmasında görev aldıklarını ifade etti.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Nükleer reaktörlerde güvenlik ve kontrol mekanizmaları, olası fiziksel sapmaların önlenmesi açısından kritik bir önem taşımaktadır. Uluslararası nükleer enerji standartlarında, ana reaktör kontrol sistemlerini destekleyen ikincil ve üçüncül izleme sistemlerinin bulunması, nükleer tesislerin güvenli işletilmesi sürecinde standart bir uygulama olarak kabul edilmektedir.