İhlas Haber Ajansı (İHA) Trabzon muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Samsun’dan Artvin’e kadar Doğu Karadeniz’in yüksek rakımlı yaylalarında yetiştirilen ve sürülerin koruyucusu olarak bilinen Karadeniz çoban köpeği, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldı. Bir dönem yaylalarda sürülerin vazgeçilmez koruyucusu olan ve 'Yaylaların Aslanları' olarak isimlendirilen köpekten bölgede yaklaşık 50 tane kaldığı tahmin ediliyor.

Karadeniz’in zorlu coğrafi ve iklim koşullarına uyum sağlayan, iri cüssesi ve güçlü koruma içgüdüsüyle tanınan Karadeniz çoban köpeği, yıllar boyunca sürü sahiplerinin en önemli koruyucuları arasında yer aldı. Trabzon, Rize, Giresun, Ordu ve Artvin’in yüksek kesimlerinde yoğun kar yağışında ve şiddetli yağmurda dahi sürüyü terk etmeyen, kurt ve ayı gibi yabani hayvanlara karşı sürüleri koruyan köpekler, zamanla bölgedeki hayvancılık alışkanlıklarının değişmesiyle önemini kaybetti. Kafkas çoban köpekleriyle tarihsel bağı bulunan bu yerel köpekler, Sovyetler Birliği döneminde 1940’lı yıllarda bekçilik ve savaş amaçlı geliştirilen köpeklerden farklı olarak sürü koruma görevine odaklanan özellikleriyle öne çıkıyor.

Genetik Bozulma ve Sayının Azalması

Doğu Karadeniz çoban köpeğinin sayısının azalmasında bölgeye Kangal köpeklerinin girmesi ve sürü sahiplerinin bu ırka yönelmesi etkili oldu. Farklı ırklarla kontrolsüz eşleşmeler sonucunda yerel köpeklerin genetik ve karakteristik özellikleri zamanla değişirken, orijinal özelliklerini taşıyan köpeklerin sayısı yaklaşık 50’ye kadar geriledi. Özellikle dişi köpek bulmakta yaşanan sıkıntı, ırkın devamlılığı açısından önemli bir sorun oluşturdu. Doğu Karadeniz çoban köpeklerinin korunması için çalışma yürüten yetiştiriciler, ırkın yok olmaması için acil adım atılması gerektiğini belirtti.

Trabzon Zerdava Köpeği Derneği Başkanı Serdar Ergün, Karadeniz çoban köpeğinin neslinin tükenme noktasına geldiğini dile getirerek, bölgede eskisi gibi bu köpeklere ilgi olmadığını ifade etti. Ergün, "Şuanda Karadeniz Bölgesi’nde 50 civarında bu köpeğin orijinali bulunuyor. Bir an önce koruma altına alınarak üretilmesi, geliştirilmesi ve tescil yapılması gerekiyor" dedi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Yerli hayvan ırklarının korunması, bölgesel ekosistemin ve geleneksel kırsal yaşamın sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. Coğrafi işaret potansiyeli bulunan yerel genetik kaynakların koruma altına alınması, biyolojik çeşitliliğin devamı için kritik bir rol oynamaktadır.