İhlas Haber Ajansı (İHA) spor servisinin bildirdiği gelişmeye göre JAMA Network Open dergisinde yayımlanan uluslararası bir araştırma, iyatrojenik menopoz ile kalp-damar hastalıkları arasındaki ilişkiyi kapsamlı verilerle ortaya koyarak klinik yaklaşımların önemine dikkat çekti. Dergide yayımlanan ve 2 milyon 617 bin 942 kadının verilerini kapsayan 36 sistematik derleme ile meta-analizden oluşan çalışma, ameliyat ya da tıbbi tedavi sonucu gelişen iyatrojenik menopozun kadın sağlığı üzerindeki etkilerini gözler önüne serdi. Araştırmanın bulgularını değerlendiren Medicana International İzmir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Gültekin Koçun, özellikle 45 yaş öncesinde cerrahi veya tıbbi yollarla menopoza giren kadınlarda kardiyovasküler olay riskinin yüzde 25, koroner kalp hastalığı riskinin yüzde 48 ve inme riskinin ise yüzde 22 oranında daha yüksek olabileceğinin tespit edildiğini ifade etti.

Östrojen Kaybı Damar Yapısını Etkiliyor

Doğal menopoz sürecinin yıllara yayılan yavaş bir geçiş dönemi sunduğunu, ancak cerrahi müdahaleler ya da medikal tedavilerin bu dengeden ani bir kopuş oluşturabileceğini belirten Op. Dr. Gültekin Koçun, krizin temel sebebi hakkında değerlendirmede bulundu. Op. Dr. Gültekin Koçun, yumurtalıkların alınması gibi cerrahilerin ya da kemoterapi, radyoterapi ve hormon baskılayıcıların östrojen seviyelerini bir gecede çok düşük seviyelere düşürebileceğini vurguladı. Bu kalkanın aniden ortadan kalkması durumunda damarlarda sertleşme ve plak oluşumunun hızlanarak kalbi besleyen damarların ağır şekilde etkilenebileceği kaydedildi.

Erken Müdahale Ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri

İyatrojenik menopoz tablosu şekillendikten sonra klinik yaklaşımın hızla devreye girmesi gerektiğini ifade eden Op. Dr. Gültekin Koçun, özellikle 45 yaş altındaki kadınlarda kardiyovasküler ölüm oranlarındaki artışın uzun maruziyet süresiyle ilişkili olabileceğini belirtti. Tıbbi desteğin geciktirilmemesi gerektiğini dile getiren Op. Dr. Gültekin Koçun, menopozun hemen ardından tansiyon, lipid profili ve açlık kan şekerini içeren kardiyovasküler risk taramalarının yapılması gerektiğini kaydetti. Sürecin Akdeniz diyeti tarzı beslenme, düzenli egzersiz, sigaradan tamamen uzak durma, stres yönetimi ve kilo kontrolü gibi kapsamlı yaşam tarzı değişiklikleriyle desteklenerek risklerin minimuma indirilebileceği ifade edildi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

İyatrojenik menopoz, cerrahi operasyonlar veya tıbbi tedaviler sonucunda yumurtalık fonksiyonlarının ani bir şekilde sonlanması durumunu ifade eder. Tıp literatüründe bu ani hormonal değişim, doğal yaşlanma sürecindeki yavaş adaptasyondan farklı olarak kardiyovasküler sistem üzerinde ilave stres yaratabilmektedir.