İhlas Haber Ajansı (İHA) Rize muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Çayeli’nin unutulmaya yüz tutmuş kültürel mirası, 4 üniversiteden 20 akademisyenin yürüttüğü saha çalışmalarıyla kitap ve dijital arşive dönüştürülmek üzere kayıt altına alınıyor.

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) ve Çayeli Kaymakamlığı iş birliği ile hayata geçirilen Çayeli Kültürel Miras Atlası: Tarih, Kültür ve Yaşayan Miras projesinin saha çalışmaları başladı. İlçenin zengin kültürel birikimini bilimsel yöntemlerle tespit edip gelecek kuşaklara aktarmayı hedefleyen proje kapsamında ilk derleme faaliyetleri Aşıklar Vadisi ve Senoz Vadisi’nde yürütülüyor.

Kapsamlı Saha Araştırması

Yürütücülüğünü RTEÜ Ardeşen Turizm Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Gülsün Yıldırım’ın üstlendiği projede RTEÜ Ardeşen Turizm Fakültesi, Ziraat Fakültesi ile Ardeşen ve Pazar Meslek Yüksekokullarının yanı sıra Akdeniz, Balıkesir ve Bandırma Onyedi Eylül üniversitelerinden akademisyenlerin de yer aldığı 20 kişilik uzman ekip görev alıyor.

Sosyal sorumluluk projesi niteliği taşıyan saha araştırması mutfak kültürü, halk edebiyatı ve sözlü kültür, tarım kültürü ve biyokültürel miras, sanat tarihi ve mimari miras, el sanatları ve geleneksel meslekler, gelenek-görenek ve sosyal hayat, yerleşim tarihi, kültürel peyzaj ve toplumsal hafıza olmak üzere dokuz ana başlık altında sürdürülüyor. Projede görevli akademisyenler, köylerdeki kaynak kişilerle birebir görüşmeler gerçekleştirerek yörenin sözlü geleneğini, üretim biçimlerini ve yerel mimari dokusunu belgeliyor.

Unutulan Ritüeller Kayıt Altında

Saha çalışmaları sırasında yerel halktan edindikleri ilginç ritüelleri paylaşan Doç. Dr. Gülsün Yıldırım, bölgenin iklim koşullarına bağlı olarak gelişen gelenekleri anlatarak Anadolu’nun diğer bölgelerinde genellikle yağmur duasına çıkılırken, Rize’de ve özellikle Çayeli köylerinde halkla görüştüklerinde eskiden yağmur yerine güneş duası yapıldığını ve büyüklerin buna Bobredigin dediğini öğrendiklerini belirtti. Ayrıca kız isteme merasimlerinde damadı zor durumda bırakmak için kurulan magar sofrası gibi geleneklerin de unutulmadan arşive kazandırıldığı ifade edildi.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Kültürel miras projeleri, yerel toplulukların tarihsel hafızasını korumak ve akademik literatüre katkı sağlamak açısından önem taşımaktadır. Üniversitelerin yerel yönetimlerle ortaklaşa yürüttüğü bu tür envanter çalışmaları, somut olmayan kültürel mirasın gelecek nesillere aktarılmasında temel bir yöntem olarak kabul edilmektedir.