İhlas Haber Ajansı (İHA) Bitlis muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Bitlis’in Ahlat ilçesinde bulunan ve geçmişi 13’üncü yüzyıla uzanan tarihi Kayı (Kaya) Mezarlığı, yürütülen kapsamlı çevre düzenlemesi ile duvar yapım çalışmaları neticesinde özgün dokusuna kavuşturuldu.
Türk devlet büyüklerinin mezar ile türbe yerlerinin tespiti amacıyla başlatılan faaliyetler çerçevesinde, Ahlat Müze Müdürlüğü öncülüğünde 2024 yılında Kayı Alp Han’ın mezarını bulmaya yönelik yüzey araştırmaları ve jeoradar taramaları icra edildi. Elde edilen bulgular ışığında, Kayı (Kaya) Mezarlığı’nın yaklaşık bin metrekarelik sahasında zemin tesviyesi gerçekleştirilirken, altı farklı noktada çeşitli ebatlarda sondaj kazıları yapıldı.
Tarihi Bulgular ve Dönem Analizi
Gerçekleştirilen sondaj, kazı ve temizlik faaliyetleri neticesinde gün ışığına çıkarılan yazılı şahide parçası ile kemik analizlerinden elde edilen veriler, mezarlığın 13’üncü yüzyılın başlarından 18’inci yüzyılın sonuna kadar kesintisiz şekilde kullanıldığını kanıtladı. Alanda tespit edilen milattan sonra 1228 tarihli mezar şahide parçasının, tarihi kayıtlarda yer alan Kayı Boyu’nun Ahlat’a göç ettiği dönemle birebir örtüşmesi dikkat çekti. Elde edilen bilimsel veriler, mezarlığın Kayı Boyu döneminden itibaren kullanılmaya başlandığı ihtimalini kuvvetlendirirken, bölgenin halk arasında Kayı Mezarlığı olarak anılması da bu tespiti destekledi.
Ecdat Mirasına Koruma Kalkanı
Elde edilen bilimsel veriler ve tarihsel gerçekler doğrultusunda, ecdat mirasının muhafaza edilmesi ve mezarlığın hayvan baskısına karşı korunması amacıyla Ahlat Kaymakamlığı tarafından çevre düzenlemesi ile duvar inşası başlatıldı. Bu çerçevede 2025 yılında mezarlığın dere yatağıyla bağlantılı olan doğu duvarı örülerek alan emniyete alındı. 2026 yılında ise güney duvarının ardından kuzey duvarı da yöresel Ahlat taşı kullanılarak inşa edildi. Mezarlığın giriş kapıları Ahlat taşıyla örülürken üzerine Kayı tamgası işlendi. Böylece mezar alanı, bölgenin mimari dokusuna ve kültürel anlamına uygun bir görünüme kavuşturuldu.
Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme
Ahlat, Selçuklu dönemine ait mezar taşları ve kubbeli mabetleriyle açık hava müzesi niteliği taşıyan kritik bir Türk-İslam yerleşkesidir. Bölgede yürütülen arkeolojik yüzey araştırmaları ve restorasyon faaliyetleri, Anadolu'nun tapu senedi niteliğindeki Türk izlerinin gelecek kuşaklara aktarılmasında kritik bir rol oynamaktadır.




Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.
Kanunlara aykırı, konuyla ilgisi olmayan, küfür içeren yorumlar onaylanmamaktadır. IP adresiniz kaydedilmektedir.