İhlas Haber Ajansı (İHA) Aydın muhabirlerinin sahadan aktardığı bilgilere göre, Türkiye’nin en verimli dağlarına sahip illerinin başında gelen Aydın’da arazi cipi olarak bilinen ve en son modeli 1970 yılında üretilen yeşil cipler halen köylünün vazgeçilmez ulaşım ve yük taşıma aracı olarak kullanılıyor. Sanayideki cip tamircileri baştan aşağıya yeniledikleri 70 yaşın üzerindeki cipleri aylarca çalışıp tamir ettikten sonra ilk günkü gibi kullanıcısına teslim ediyor.

Usta Ellerden Geçen Asırlık Araçlar

Türkiye’de kişi başına en fazla araç düşen illerin başında gelen Aydın’da şehir merkezlerinde yaşayanlar sıfır kilometre araçlara rağbet gösterirken, kestane, incir ve zeytin üretiminin yoğun olduğu dağ köylerinde yaşayanlar ise asırlık yeşil ciplerden vazgeçmiyor. Cip sayısının oldukça fazla olduğu illerin başında gelen Aydın’da en yenisi 52 yıllık olan bu araçları tamir edecek usta da azalınca şehirde cip tamircileri randevu sistemi ile çalışıyor.

Mesleği babası Necati Özince’den öğrenip oğlu Necati Özince’ye devreden cip tamircilerinden Gürbüz Özince, eski ciplerde artık yedek parça sorunu yaşandığını bu nedenle tamirinin iyi bir ustalıkla yapılabildiğini söyledi. Buna rağmen 1952 yılında imal edilip trafiğe çıkan araçları bile baştan aşağı yenileyip kullanıcıların hizmetine sunduklarını belirten Özince, Türkiye’de ciplerin 75 yıldır kullanıldığını belirtti.

Üç Kuşaktır Süren Tamircilik Geleneği

Babası Necati Özince’nin asıl mesleğinin cipçi olduğunu ve tamir işlerinden anladığı için 1970-75 yıllarında arkadaşlarının arızalanan aracını tamir ederken meslek değiştirip tamirci olduğunu belirten Gürbüz Özince, eski cipleri baştan aşağı yenilediklerini ifade etti. 1941 yılında ilk olarak ABD ordusu için imal edilen ve 1951 yılından sonra Türkiye’de de üretilen Tuzla Cip olarak bilinen arazi araçlarının alternatifinin üretilmediğini belirten Necati Özince, yeni araçların pahalı ve az dayanıklı olması nedeniyle çiftçilerin bu araçları tercih ettiğini kaydetti.

Uzman Görüşü / Editöryel Değerlendirme

Türkiye’de tarım ve arazi şartlarının zorlu olduğu bölgelerde, özellikle 20. yüzyılın ortalarında üretilen dayanıklı ve mekanik olarak basit arazi araçları uzun yıllar boyunca kırsal ulaşımın omurgasını oluşturmuştur. Yedek parça ve usta desteğiyle ayakta kalan bu araçlar, modern otomotiv sektörünün dışında kendine özgü bir ekonomik ve kültürel ekosistem yaratmaktadır.